• Bảo tàng lịch sử Ninh Ba

    Sau cải cách và mở cửa, cùng với quá trình đô thị hóa nhanh chóng, rất nhiều ngôi làng cổ phải phá bỏ để thay vào đó là các công trình mới. Bảo tàng Lịch sử Ninh Ba như một tác phẩm điêu khắc khổng lồ, được thực hiện qua bàn tay khéo léo của những người thợ lành nghề địa phương. KTS Wang Shu cho rằng nhà bảo tàng ngày nay không chỉ chú trọng tới công năng mà còn phải quan tâm tới thẩm mỹ bởi vì bản thân bảo tàng đã là một hiện vật trưng bày khi miêu tả được đầy đủ những giá trị văn hóa và lịch sử hình thành, phát triển của thành phố. Bảo tàng là một trong những công trình tiêu biểu cho phong cách kiến trúc lấy những yếu tố tự nhiên, lịch sử và văn hóa Trung Hoa làm triết lý sáng tác của KTS nổi tiếng Wang Shu.

    Ý tưởng thiết kế bảo tàng Lịch sử Ninh Ba là sự kết hợp từ nhiều yếu tố: hình ảnh ngọn núi quen thuộc xuất hiện trong các bức tranh thủy mặc Trung Hoa; hình ảnh con thuyền gắn liền với người dân thành phố biển, cùng các giá trị lịch sử được thể hiện qua vật liệu và kỹ thuật thi công của những người thợ lành nghề địa phương.

    Người ta có thể dễ dàng nhận thấy nét nổi bật của công trình là sự bề thế của những khối đặc lớn, mô phỏng hình ảnh ngọn núi gắn bó với những người dân nơi đây cùng chất liệu bề mặt bằng vật liệu thô tạo cảm giác công trình có chiều sâu về thời gian. Để thi công được toàn bộ bức tường bao quanh bảo tàng cao 24m, gồm hơn 20 loại gạch khác nhau, KTS Wang Shu đã phải thu gom hàng triệu mảnh gạch, đá và ngói từ các ngôi làng cổ xung quanh khi chúng bị phá bỏ để nhường chỗ cho các công trình hiện đại. Các mảnh vật liệu tưởng như vô giá trị đã được dùng làm vật liệu chính cho bề mặt công trình này. Bức tường được thi công như một tác phẩm thủ công tinh xảo khi kết hợp những khối đá mòn với những viên ngói cong một cách đầy sáng tạo. Màu sắc của bức tường chủ yếu là màu xám của đá, ngoài ra có điểm xuyết những mảng màu đỏ cam của gạch đất nung.



    Những hành làng giữa các khối trưng bày

    Kỹ thuật áp dụng cho việc thi công bức tường độc đáo này có tên “wapan”, một kỹ thuật xây dựng truyền thống của người dân Ninh Ba áp dụng khi xây dựng lại những bức tường sau bão với mục tiêu đặt ra hàng đầu là thời gian thi công nhanh mà vẫn đảm bảo độ chắc chắn. KTS Wang Shu đã từng sử dụng kỹ thuật này trong khuôn viên Học viện nghệ thuật Trung Quốc ở Hàng Châu, nhưng đây là lần đầu tiên kỹ thuật này được sử dụng trong công trình tại chính nơi sản sinh ra kỹ thuật đó. Trong quá trình thi công, KTS Wang Shu đã phải hướng dẫn những người thợ xây thực hiện trước trên các mô hình nhỏ. Bức tường là kết quả của quá trình thi công mang đầy tính ngẫu hứng và thực sự nó đã đạt được thành công.



    Sảnh chính và cầu thang


    Chi tiết sử dụng vật liệu mặt đứng


    Hình thức trang trí mặt đứng

    Ban đầu một số người trong chính quyền địa phương tỏ ra không hài lòng về việc ông sử dụng vật liệu này. Họ nói nơi đây là thành phố mới, hiện đại không nên dùng loại vật liệu cũ, bẩn, lạc hậu nhất này. Ông phản bác rằng bảo tàng trước hết là nơi lưu trữ thời gian, cách làm này làm cho bảo tàng Ninh Ba trở thành nơi lưu giữ lại những thứ nhỏ nhặt nhất của thời gian. Về sau khi tác phẩm hoàn thành, những người đó thường xuyên lui tới bảo tàng để tham quan. Có lẽ họ nhận thấy chẳng có không gian nào ở thành phố Ninh Ba ngoài bảo tàng này có thể gợi nhớ về hình ảnh những ngôi làng cổ đã gắn bó suốt tuổi thơ của họ. Sau đó, những người này đã có lời xin lỗi chính thức với KTS Wang Shu.

    Những góc nghiêng ấn tượng của các bức tường gợi hình ảnh về con thuyền ngoài biển khơi, hình ảnh đặc trưng của thành phố cảng Ninh Ba. Mặc dù công trình có vẻ ngoài bề thế nhưng lối đi dẫn vào trong lại rất nhẹ nhàng và gần gũi. Con đường chính dẫn du khách vào bảo tàng được lát bằng đá với mặt nước phẳng lặng bên lối đi. Làn nước xanh phủ đầy rêu, bao quanh là đá cuội và những khóm cây thủy sinh tạo cho công trình một vẻ đẹp cổ kính. Khung cảnh này gợi hình ảnh về một công trình cổ có tên ‘Ta Shanyan’, được xây dựng từ thời nhà Đường. Điều này làm nổi bật thêm giá trị lịch sử của công trình. Trước khi đi đến khu vực trưng bày, du khách sẽ được trải nghiệm những không gian rất thú vị. Đó là những khoảng không được hình thành từ sự giao cắt giữa các khối chức năng bên trong công trình. Người xem có cảm giác như đang đi trong thung lũng, giữa những ngọn núi hùng vĩ.


    Không gian mặt nước đan xen

    Ngày càng có nhiều công trình hiện đại được thiết kế bởi các kiến trúc sư nổi tiếng thế giới xuất hiện trên bản đồ các công trình lớn ở Trung Quốc. Trong bối cảnh nền kinh tế phát triển và hội nhập, KTS Wang Shu vẫn tìm ra triết lý sáng tác riêng cho mình, đó là đề cao giá trị lịch sử, văn hóa và vẻ đẹp tự nhiên của chính vùng đất nơi công trình được xây dựng. Tất cả những điều này bắt nguồn từ tình yêu thiên nhiên, đất nước và mong muốn gìn giữ bản sắc dân tộc.

    KTS.ĐẶNG HOÀNG QUYÊN
    Theo Tạp Chí Kiến Trúc Việt Nam số 11/2012

Công trình: Bảo tàng lịch sử Ninh Ba

Thiết kế: Kts Wang Shu

Địa điểm: Ninh Ba, Trung Quốc

  • Bình luận

    • * Ý kiến của bạn nên nhập tiếng Việt có dấu
    • Nhập mã bảo vệ: