• Khu tưởng niệm cố thủ tướng Võ Văn Kiệt

    (KTXD.VN) - "Chúng tôi mong muốn tạo ra một khu vườn Nam bộ thật gần gũi, thân thiện như con người chú Sáu, khu vườn của một vị chủ nhân đáng kính, một vị chủ nhân không có ý định chép sử về bản thân mình."

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-099.jpg

    Ý TƯỞNG THIẾT KẾ CHỦ ĐẠO:

    Quan niệm gần gũi, thân thiện với quần chúng – nhân dân được nguyên thủ tướng Võ Văn Kiệt – Đồng chí Sáu Dân – luôn gửi gắm và thực hiện trong mọi hoạt động của mình. Kể cả khi đã đi xa, ở chốn lưu giữ kỷ niệm sinh thời của mình, chú Sáu Dân cũng muốn đó là nơi lui tới tươi vui và an bình cho mọi người.

    Vườn tưởng niệm Cố thủ tướng Võ Văn Kiệt được yêu cầu xây dựng sao cho đủ sự trang trọng nhưng vẫn đạt tinh thần hòa nhập cộng đồng trên một khu đất không lớn, có liên quan đến quần thể Đài tưởng niệm Nam Kỳ Khởi Nghĩa cùng một góc nhà vườn, nơi chú Sáu đã từng ở và làm việc những ngày cuối đời.

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-000.jpg

    QUAN ĐIỂM KIẾN TRÚC:

    -       Tổng thể là một quần thể nhà vườn hòa nhập với các di tích cách mạng Nam Bộ kháng chiến, phân lớp không gian theo trục Đông Tây kết hợp một trục sinh hoạt, nghi lễ nhiều sinh khí theo hướng Bắc Nam.

    -       Kiến trúc tổ hợp theo các khối mái thấp, không phân biệt mới – cũ, mở và lan tỏa trong khu nhà vườn với đường dạo, ao cá, thảm cỏ, cây xanh…

    -       Kiến trúc nhắm đến không gian hoài niệm, một nơi đến thân thiện và một nơi trở về ấm áp.

    -       Vì vậy vật liệu cùng các chi tiết kiến trúc chú trọng vào sự chăm chút hơn là hào nhoáng, mộc mạc hơn là bóng bẩy.

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-077.jpg

    GIẢI PHÁP KIẾN TRÚC:

    -       Đảm bảo diện tích sử dụng đáp ứng yêu cầu, nhưng khối tích không lớn, khu trưng bày được tổ chức phân tán thành nhiều khối nhỏ, nối tiếp.

    -       Hình khối là một chuỗi phân tán gồm 4 khối nhà 4,5m x 4,5m nối tiếp nhau bằng dãy hành lang mở mái bằng.

    -       Các khu trưng bày, hội họp là không gian mở, với các vách lửng đã định phạm vi hội họp và các bộ cửa gỗ có thể đóng lại khi cần thiết.

    -       Cảnh quan phát triển theo hướng phân tầng, chia thành từng lớp lọc dần cái ồn ào nhộn nhạo từ bên ngoài – đưa người dân vào không gian gần gũi, thân tình cộng đồng rồi dẫn đến không khí lắng đọng, trang trọng của khu nhà nghỉ và nhà thờ.

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-122.jpg vuon-tuong-niem-ctt-vvk-166.jpg

    KTS Nguyễn Văn Tất đã chia sẻ với Sài Gòn Tiếp Thị về công trình đoạt giải mà ông thường gọi ngắn gọn là “Vườn chú Sáu”:

    Như nhiều kiến trúc sư khác ở TP.HCM có dịp được gặp gỡ, làm việc chung với cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, tôi thường gọi ông bằng cái tên thân mật là “chú Sáu”. Tôi ngưỡng mộ chú từ khi còn sinh hoạt ở Thành đoàn TP.HCM. Ấn tượng nhất là lần được họp với ông về Cần Giờ vào khoảng năm 1983. Ông nói về trách nhiệm của thanh niên và lòng tri ân với vùng đất lịch sử Cần Giờ mà nhiều năm qua vẫn quá nghèo khó. Tất cả chúng tôi như những đứa con đang nhận đòn roi của người cha chỉ vì những lời khiển trách trong ngấn nước mắt của chú.

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-011.jpg
    Lối vào chính: trọng tâm là Di tích hồ Vũng Linh. Tượng đài Ngôi Sao xuất hiện trên mặt hồ như một dấu hiệu mang tính biểu tượng của công trình.

    Có một kỷ niệm đáng nhớ khi chú Sáu làm chủ tịch Hội đồng bộ trưởng, còn tôi đang làm giám đốc một công ty được giao thiết kế nội thất nhà làm việc của Hội đồng bộ trưởng. Có một số mẫu thiết kế quan trọng phải đưa nhiều phương án, không ai dám quyết mà phải “xin” chú Sáu 15 phút tới xem để chọn. Sau khi nghe trình bày, chú hỏi luôn: “Vậy các cậu đã có phưong án chọn chưa?” Tôi đáp: “Dạ, có” và trình bày lý do. Chú Sáu nói: “Nội thất cho phòng họp vừa cần trang trọng vừa cần có bản sắc. Tôi thấy cả ba mẫu không lấn cấn gì. Còn việc quyết chọn cái nào, tôi tin vào ý kiến chuyên môn”. Một quyết định nhanh gọn làm cho chúng tôi thấy được tôn trọng để tiếp tục làm việc cật lực.

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-022.jpg
    Lối đón người đi bộ đi vào sân cộng đồng trung tâm của trục tâm linh đóng vai trò quan trọng trong tổng thể, không khí chung của khu lưu niệm.

    Khoảng thời gian từ năm 1995 trở đi, tôi vinh dự được là thành viên hội đồng tư vấn kiến trúc quy hoạch của Thủ tướng, có nhiều dịp được gặp và làm việc với chú Sáu hơn. Năm 1999, tôi được tham dự buổi gặp gỡ chia tay khi hết nhiệm kỳ làm thủ tướng của chú Sáu và nhớ mãi lời dặn của chú: “Thủ tướng làm việc có nhiệm kỳ, còn các nhà khoa học thì không”. Với tôi, chú là một người có khả năng đồng hành với nhiều người, nhiều giới một cách gần gũi và trí tuệ.

    Tất cả tình cảm và lòng ngưỡng mộ của giới kiến trúc sư đối với chú Sáu đã trở thành động lực, cảm hứng sáng tác khi chúng tôi được vinh dự tham gia thiết kế khu tưởng niệm cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt theo sự uỷ nhiệm của hội Kiến trúc sư Việt Nam.

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-055.jpg
    Các trụ hoa bằng gỗ thô cao 4m với hoa giấy rũ xuống và bệ ngồi nghỉ chân cho khách thăm viếng có khối tích rỗng nhẹ không che chắn tầm nhìn phía sau.

    Ý tưởng xây dựng khu tưởng niệm tại quê hương Vĩnh Long của chú Sáu đã có ngay sau khi chú mất (11.6.2008). Do tình cảm đối với chú Sáu, nhiều người, nhiều ngành, nhiều giới đều tham gia và muốn xây dựng thật hoành tráng, trang trọng. Một khu đất 4 hecta ở huyện Vũng Liêm cũng đã được chuẩn bị.

    Khi chú Sáu còn sống, giới kiến trúc sư chúng tôi được vinh dự cùng chú tham gia bàn bạc, quy hoạch một vài khu tưởng niệm và nhớ một lời tâm sự của chú: “Nếu mai mốt tôi mất đi, mấy chú làm khu tưởng niệm cho tôi lớn quá, uy nghi quá thì tôi không vô đâu”.

    Trở lại thời điểm năm 2008 đó, anh em trong giới kiến trúc chúng tôi quyết tâm phải làm một khu tưởng niệm đúng với tâm nguyện của chú Sáu. Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã xung phong với tỉnh Vĩnh Long làm phương án thiết kế. Chúng tôi xem lại mảnh đất 4 hecta thấy không đạt yêu cầu về kết nối thân thiện, gần gũi với cuộc sống. Hơn nữa, đây là mảnh đất mà sinh thời, chú Sáu đã xin để có ý thành lập một công viên với ngôi đình truyền thống và xây dựng bảo tàng Nông nghiệp Nam bộ.

    Xem xét trong khu vực, chúng tôi thấy khu đất trụ sở huyện uỷ là thích hợp nhất. Phía trước là bia tưởng niệm hồ Vũng Linh, nơi mà hơn 500 người yêu nước đã bị thực dân Pháp chặt đầu. Phía sau là ngôi nhà chú Sáu thường ở và làm việc mỗi khi về thăm quê hương Vũng Liêm vào những năm cuối đời. Thế là chúng tôi quyết định xin khu đất gần 1,7 hecta để làm khu tưởng niệm, đảm bảo tính trang trọng lại kết nối được giữa truyền thống với hiện tại.

    Ý tưởng chủ đạo của chúng tôi là muốn tạo ra không gian một khu vườn Nam bộ rộng mở, thân thiện, gần gũi và hoà nhập với cảnh quan thiên nhiên xung quanh. Tổng thể là một quần thể nhà vườn hoà nhập với các di tích cách mạng, phân lớp không gian theo trục Đông – Tây kết hợp một trục sinh hoạt nghi lễ theo hướng Bắc – Nam. Kiến trúc tổ hợp với các khối mái thấp, không phân biệt mới – cũ, mở và lan toả trong khu nhà vườn với đường dạo, ao cá, thảm cỏ, cây xanh. Kiến trúc nhắm đến không gian hoài niệm, một nơi đến thân thiện và một nơi trở về ấm áp. Vì vậy, vật liệu và các chi tiết kiến trúc chú trọng vào sự chăm chút hơn là hào nhoáng, mộc hơn là bóng bẩy.

    vuon-tuong-niem-ctt-vvk-133.jpg
    Một không gian mở hướng ra sân vườn tạo nên một chất lượng riêng, đặc biệt sân nghi lễ trung tâm được nâng cao tạo cảm giác trang trọng.

    Lối vào chính, trọng tâm là di tích hồ Vũng Linh, tượng đài ngôi sao xuất hiện trên mặt hồ như một dấu hiệu biểu tượng của công trình. Lối đón cho người đi bộ vào sân cộng đồng trung tâm của trục tâm linh đóng vai trò quan trọng trong tổng thể, không khí chung của khu lưu niệm. Trên sân cộng đồng bố trí bảy trụ hoa bằng gỗ thô cao 4m, trồng bông giấy rủ xuống, có bệ ngồi nghỉ chân cho người thăm viếng.

    Chúng tôi mong muốn tạo ra một khu vườn Nam bộ thật gần gũi, thân thiện như con người chú Sáu, khu vườn của một vị chủ nhân đáng kính, một vị chủ nhân không có ý định chép sử về bản thân mình. Một khu vườn để chiêm nghiệm, lắng đọng, để thắp nén nhang kết nối nhiều người.

    KTS Nguyễn Văn Tất
    Thu Thuỷ (SGTT-ghi)

    Công trình đoạt giải 3 - giải thưởng kiến trúc quốc gia năm 2012

    Xem bài dự thi online TẠI ĐÂY.
    Download bài dự thi (file ảnh *.Jpg) TẠI ĐÂY.

Công trình: Vườn tưởng niệm cố thủ tướng Võ Văn Kiệt
Thiết kế: Kts Nguyễn Văn Tất, Kts. Lê Hiệp
Địa điểm: Thị trấn Vũng Liêm, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long
Diện tích đất: 16 984 m2
Diện tích xây dựng: 1 148 m2
Chủ đầu tư: Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Vĩnh Long
Năm thiết kế: 2009
Năm xây dựng: 09/2010 - 11/2012

  • Bình luận

    • * Ý kiến của bạn nên nhập tiếng Việt có dấu
    • Nhập mã bảo vệ: